Lieve aanstaande moeder,
Zwanger zijn is een prachtige, maar soms ook spannende tijd. Je lichaam verandert, je kijkt uit naar de komst van je kleintje, en tegelijkertijd wil je er alles aan doen om gezond te blijven. Tijdens je zwangerschap kom je ongetwijfeld verschillende termen tegen die je misschien nog niet kende. Eén zo’n term die steeds vaker ter sprake komt, is de GBS bacterie zwangerschap. Het is heel natuurlijk dat je hier vragen over hebt. Wat houdt het precies in? En wat betekent het voor jou en je baby?
In dit uitgebreide artikel nemen we je mee door de wereld van Group B Streptococcus (GBS). We leggen je rustig uit wat deze bacterie doet en hoe we hiermee omgaan tijdens je zwangerschap. Jouw gemoedsrust staat voorop. We willen je voorzien van heldere, warme informatie, zodat je goed geïnformeerd bent over dit onderwerp.
Wat is de GBS bacterie eigenlijk?
De GBS bacterie, voluit Group B Streptococcus genoemd, is een soort bacterie die bij veel gezonde mensen in het lichaam leeft. Denk hierbij aan de darmen of de vagina. Het is belangrijk om te weten: GBS is geen geslachtsziekte. De bacterie veroorzaakt bij gezonde volwassenen meestal geen klachten. Het is een natuurlijke bewoner van het lichaam.
Maar, zoals bij veel dingen in het leven, kan de aanwezigheid van deze bacterie belangrijk worden wanneer er een baby betrokken is. Vooral tijdens de bevalling kan GBS overgedragen worden op de baby. Daarom kijken zorgverleners hier extra goed naar tijdens de zwangerschap.
Waarom is GBS een aandachtspunt tijdens de zwangerschap?
De meeste baby’s die in aanraking komen met GBS tijdens de geboorte, worden hier niet ziek van. Hun afweersysteem is sterk genoeg om de bacterie aan te kunnen. Echter, bij een klein percentage van de baby’s kan de GBS bacterie wel problemen geven. Dit noemen we een vroege GBS-infectie bij de pasgeborene.
Deze infecties zijn zeldzaam, maar ze kunnen ernstig zijn. Ze manifesteren zich vaak kort na de geboorte en kunnen leiden tot zaken als bloedvergiftiging, longontsteking of hersenvliesontsteking bij jouw kleintje. Jouw verloskundige of gynaecoloog wil dit risico minimaliseren. Daarom focussen we op het vroegtijdig opsporen van de GBS bacterie en zwangerschapssymptomen die daarmee samenhangen – al zijn die symptomen bij jou als zwangere meestal afwezig.
Hoe kom je erachter of je GBS draagt?
Dit is een cruciaal punt. Je vraagt je vast af: “Hoe merk ik of ik deze bacterie bij me draag?” Het simpele antwoord is: meestal merk je er niets van. De aanwezigheid van GBS geeft zelden duidelijke GBS bacterie zwangerschap symptomen bij de moeder zelf. Geen jeuk, geen pijn, geen ongemak.
Omdat de symptomen ontbreken, gebruiken zorgverleners een gestandaardiseerde methode om de aanwezigheid te controleren. Dit gebeurt door middel van een kweek. Voor meer informatie over de risico’s van mazelen en zwangerschap kunt u elders op deze website terecht.
De GBS-kweek: Hoe gaat dit in zijn werk?
Rond de 35 tot 37 weken zwangerschap krijg je de mogelijkheid om een GBS-kweek te laten doen. Dit is een eenvoudig en pijnloos onderzoek. Het lijkt heel erg op een uitstrijkje dat je kent van de anticonceptiecontrole.
Wat gebeurt er precies tijdens de kweek:
- Een zorgverlener neemt met een wattenstaafje wat materiaal af uit de vagina en het gebied rond de anus.
- Dit staafje gaat naar een laboratorium.
- Daar kweken ze de bacteriën om te zien of Group B Streptococcus groeit.
- Je hoeft niet nuchter te zijn voor dit onderzoek. Het is een routinecontrole.
Het resultaat van deze kweek is leidend voor het vervolg van je bevalling. Jouw verloskundige bespreekt dit resultaat altijd met je. Een positieve kweek betekent dat je GBS draagt.
Wat als de GBS kweek positief is?
Als de uitslag aangeeft dat je GBS draagt, is dat geen reden tot paniek. Onthoud goed: dit is een veelvoorkomende bacterie. De positieve test betekent dat je een verhoogd risico loopt om de bacterie tijdens de bevalling aan je baby over te dragen. Gelukkig hebben we hier een heel effectieve methode voor om dit te voorkomen.
VIDEO: HELP, IK HEB HET GBS BACTERIE | Groep B Streptokokken| Antibiotica| Probiotica | Zwanger | Bevalling
Meer over dit onderwerp
Ontdek meer over Gbs bacterie tijdens zwangerschap: symptomen en risico’s door deze uitgekozen links.
De preventieve behandeling: antibiotica
De standaardbehandeling bij een positieve GBS-kweek is het toedienen van antibiotica tijdens de bevalling. Dit is de meest effectieve manier om het risico voor je baby te verkleinen.
Hoe werkt dit:
- Je ontvangt de antibiotica via een infuus.
- Dit begint zodra de bevalling echt gestart is (of soms al als je vliezen breken).
- Meestal zijn twee doses antibioticum voldoende om de bacterielading in het geboortekanaal sterk te verminderen.
Het is belangrijk om te weten dat deze antibiotica niet gericht zijn op het ‘genezen’ van de GBS-bacterie bij jou. Ze werken alleen tijdens de bevalling om de overdracht naar je kindje te minimaliseren. Zodra de bevalling voorbij is, stopt de behandeling. Naast bacteriële infecties als GBS kunnen ook virussen risico’s met zich meebrengen tijdens de zwangerschap, zoals het CMV-virus.
GBS symptomen tijdens de bevalling en daarna
Je vraagt je misschien af of er tekenen zijn tijdens de bevalling die wijzen op GBS. Eigenlijk niet. De aanwezigheid van GBS beïnvloedt de duur of het verloop van jouw bevalling niet direct. De belangrijkste zorg ligt bij de GBS infectie symptomen bij de baby na de geboorte.
Als je een positieve GBS-kweek had en antibiotica hebt ontvangen, is het risico klein. Maar het is altijd goed om te weten waar je op moet letten bij je pasgeborene:
- Aanhoudend veel huilen of juist ongewoon stil zijn.
- Slecht drinken of moeite hebben met de voeding.
- Een verhoogde lichaamstemperatuur of juist een te lage temperatuur.
- Lethargie: de baby is sloom en reageert weinig.
- Moeite met ademhalen.
Als je een van deze signalen opmerkt bij jouw pasgeboren kindje, aarzel dan nooit om direct contact op te nemen met de kraamverzorgende of de huisarts/kinderarts. Zij weten hoe ze dit snel moeten beoordelen.
Wat als je geen kweek hebt gehad?
Soms kiezen vrouwen er bewust of onbewust voor om de kweek niet te laten doen. Of misschien ontdekt men pas tijdens de bevalling dat er een risicofactor is (bijvoorbeeld als je te vroeg weeën krijgt).
Als je geen GBS-kweekresultaat hebt bij aanvang van de bevalling, dan wordt er vaak gekeken naar andere risicofactoren. Als een van deze factoren aanwezig is, kunnen zorgverleners alsnog besluiten om antibiotica toe te dienen. Dit gebeurt bijvoorbeeld als:
- Je te vroeg bevalt (voor 37 weken zwangerschap).
- Je vliezen al heel lang gebroken zijn (langer dan 18 uur) voordat de bevalling start.
- Je tijdens deze zwangerschap al eerder een baby met GBS-ziekte hebt gekregen.
- Je hoge koorts ontwikkelt tijdens de bevalling.
Dit beleid zorgt ervoor dat we altijd een vangnet hebben om jouw kindje zo goed mogelijk te beschermen. De meeste ziekenhuizen en verloskundigen volgen strikte richtlijnen rondom GBS bacteriële screening en behandeling.
Jouw rol en geruststelling
Het is begrijpelijk dat de term GBS een lichte schaduw kan werpen over jouw perfecte zwangerschap. Maar ik wil je meegeven dat de medische wereld hier goed op voorbereid is. De screening is er juist om jou en je kindje te beschermen.
Jouw belangrijkste taak is om goed naar je lichaam te luisteren, je afspraken na te komen en al jouw vragen te stellen aan je verloskundige of gynaecoloog. Zij zijn jouw partners in dit proces. Een positieve GBS-test is geen reden voor angst, maar een aanleiding voor een gerichte, preventieve actie tijdens de bevalling. Daarmee geef je jouw baby de allerbeste start.
Wees lief voor jezelf. Je doet het fantastisch. Geniet van de laatste weken en vertrouw op de zorg om je heen.
Veelgestelde vragen over GBS en zwangerschap
Moet ik me zorgen maken als de GBS kweek positief is?
Nee, een positieve kweek betekent alleen dat je de bacterie bij je draagt. Het is geen ziekte. Het zorgt er wel voor dat je tijdens de bevalling antibiotica krijgt, wat het risico voor je baby zeer klein maakt.
Geeft de GBS bacterie zwangerschap symptomen bij mij als moeder?
In de overgrote meerderheid van de gevallen geeft de GBS bacterie geen merkbare symptomen bij de zwangere vrouw. Daarom doen we de kweek.
Wat is het risico voor de baby als ik geen antibiotica krijg?
Als je GBS draagt en geen antibiotica krijgt tijdens de bevalling, is het risico op een ernstige GBS-infectie bij de baby ongeveer 1 op 200. Met antibiotica tijdens de bevalling daalt dit risico aanzienlijk.
Kan ik GBS oplopen tijdens de zwangerschap?
Je kunt GBS altijd oplopen of verliezen; de bacterie kan komen en gaan. De kweek rond 36 weken geeft de meest recente status weer. Het is geen permanente status.
