De negen maanden van een zwangerschap zijn een wonderlijke reis. Je lichaam verandert, je voelt nieuw leven groeien, en je kijkt uit naar de komst van jouw kleintje. Maar soms werpt een onverwachte wolk een schaduw over deze bijzondere tijd. Eén van die zorgen die je misschien achtervolgt, is de angst voor een longembolie in de zwangerschap. Het klinkt eng, dat begrijpen we heel goed. Toch is het belangrijk om te weten wat het inhoudt, waarom het risico soms stijgt, en wat je kunt doen om goed voor jezelf te zorgen.
Wat is een longembolie precies?
Laten we eerst even helder krijgen wat we bedoelen met een longembolie. Dit gebeurt wanneer een bloedstolsel, vaak afkomstig uit je been (een diepe veneuze trombose of DVT), losraakt. Dit stolsel reist door jouw bloedbaan naar de longen. Daar blokkeert het een slagader. Hierdoor kan er minder bloed zuurstof opnemen in de longblaasjes. Dat kan leiden tot klachten zoals benauwdheid en pijn op de borst.
Waarom een verhoogd risico tijdens de zwangerschap?
Je lichaam maakt tijdens de zwangerschap ingenieuze aanpassingen. Deze aanpassingen zijn gericht op een veilige bevalling. Eén van die veranderingen is dat jouw bloed dikker wordt. Dit is een beschermingsmechanisme; het helpt om overmatig bloedverlies tijdens de bevalling te beperken. Een keerzijde hiervan is dat jouw bloed makkelijker stolsels vormt. Dit verhoogt het risico op trombose, en dus ook op een longembolie na de bevalling of tijdens de zwangerschap zelf.
Daarnaast oefent de groeiende baarmoeder druk uit op de grote bloedvaten in jouw bekken. Dit vertraagt de bloedstroom in de benen. Langzamer stromend bloed heeft meer kans om te stollen. Ook dit draagt bij aan het verhoogde risico op een longembolie en zwangerschap.
Signalen die je niet mag negeren
Het is cruciaal dat je leert luisteren naar jouw lichaam. Sommige symptomen lijken misschien op ‘gewone’ zwangerschapskwaaltjes, maar als je twijfelt, aarzel dan niet. Jouw gevoel is belangrijk. Bij een longembolie treden de klachten vaak plotseling op. Neem direct contact op met je arts of verloskundige bij de volgende signalen:
- Plotselinge, hevige benauwdheid.
- Pijn op de borst, vooral bij diep inademen of hoesten.
- Onverklaarbare kortademigheid, zelfs als je rust.
- Een snelle hartslag of hartkloppingen.
- Soms: ophoesten van bloed.
Als de symptomen ernstig zijn, bel je direct 112. Liever een keer te veel gebeld dan één keer te weinig. Veiligheid staat altijd voorop, zeker wanneer je twee levens beschermt.
VIDEO: Waarom is je Bloeddruk Laag?
Herken de voortekenen van DVT
Soms geeft een stolsel in je been (DVT) al eerder een waarschuwing. Dit is de voorloper van een potentiële longembolie. Let op de volgende tekenen in je been of kuit:
- Een been dat plotseling dikker wordt dan het andere.
- Pijn of gevoeligheid, vaak in de kuit, die niet weggaat bij rust.
- Roodheid of een warm aanvoelende plek op de huid.
Mocht je dit herkennen, meld het dan direct bij je zorgverlener. Een snelle diagnose van DVT kan een longembolie voorkomen.
Preventie: Wat kun jij doen?
Gelukkig zijn er veel stappen die je kunt ondernemen om het risico op een trombosebeen of longembolie tijdens de zwangerschap te verkleinen. Beweging is hierbij een sleutelwoord. Voor algemene informatie over het omgaan met ziekte tijdens de zwangerschap, lees hier wat te doen.
Actief blijven tijdens je zwangerschap
Stilzitten is de vijand van een goede bloedcirculatie. Probeer, zolang je je er goed bij voelt, regelmatig in beweging te blijven. Denk aan:
- Regelmatig wandelen: Maak elke dag een korte wandeling.
- Oefeningen in het water: Zwemmen is fantastisch voor je bloedsomloop en ontlast je gewrichten.
- Been- en enkeloefeningen: Terwijl je zit of ligt, beweeg je je enkels op en neer. Dit stimuleert de ‘spierpomp’ in je kuiten.
Probeer lange periodes van stilzitten te vermijden, bijvoorbeeld tijdens lange autoritten of als je veel tv kijkt.
Lees meer hier
Verzamel diepgaande inzichten over Longembolie in de zwangerschap: oorzaken en behandeling met deze lijst van links.
- Trombo-embolie bij zwangerschap en postpartum – Richtlijn …
- Diepveneuze trombose en longembolie | NHG-Richtlijnen
Comfort en ondersteuning
Goede ondersteuning kan een groot verschil maken. Jouw verloskundige of gynaecoloog kan adviseren over het dragen van steunkousen. Deze kousen oefenen lichte druk uit op je benen, wat helpt om het bloed makkelijker terug naar je hart te duwen.
Zorg er ook voor dat je voldoende drinkt. Een goede hydratatie houdt je bloed minder stroperig. En als je lang moet zitten, probeer dan af en toe op te staan en even rond te lopen.
Medische begeleiding en behandeling
Als er een hoog risico op trombose of een eerdere longembolie is geweest, kan jouw arts besluiten tot preventieve behandeling. Dit gebeurt altijd in nauw overleg met jou. Naast deze preventieve behandelingen kunnen tijdens de zwangerschap ook andere circulatieproblemen optreden, zoals spataders tijdens de zwangerschap, waarvoor oplossingen beschikbaar zijn.
Bloedverdunners in de zwangerschap
Soms adviseert de arts om tijdens de zwangerschap en/of na de bevalling al met bloedverdunners te starten. Dit is een veelbesproken onderwerp, maar de veiligheid hiervan tijdens de zwangerschap is goed onderzocht. De meest gebruikte variant is heparine (vaak in de vorm van een injectie). Jouw arts bepaalt de juiste dosering en duur van de behandeling, specifiek afgestemd op jouw situatie.
Wat gebeurt er na de diagnose?
Stel, er wordt een longembolie vastgesteld. Je hoeft niet in paniek te raken. Medische teams in Nederland zijn heel goed getraind in het behandelen van longembolie tijdens zwangerschap. De behandeling richt zich op twee hoofddoelen: het voorkomen van verdere stolsels en het oplossen van het huidige stolsel.
Meestal start men direct met veilige bloedverdunners. De behandeling wordt nauwlettend in de gaten gehouden. Jouw zorgteam zorgt ervoor dat zowel jij als je baby de best mogelijke zorg ontvangen. De kans op herstel is erg groot.
Veelgestelde vragen over longembolie en zwangerschap
Is een longembolie tijdens de zwangerschap gevaarlijk voor de baby?
Een longembolie is een serieuze aandoening voor jou, maar de meeste moderne behandelingen met bloedverdunners zijn veilig voor de ontwikkeling van de baby. Jouw arts houdt de gezondheid van de baby nauwlettend in de gaten tijdens de behandeling.
Kan ik trombose voorkomen als ik eerder een longembolie had?
Als je een voorgeschiedenis van trombose of longembolie hebt, is de kans op herhaling inderdaad groter. Jouw verloskundige of gynaecoloog stelt dan vaak een persoonlijk preventieplan op. Dit kan het dagelijks gebruik van bloedverdunners inhouden, soms al ver voor de bevalling.
Wanneer moet ik stoppen met bloedverdunners voor de bevalling?
Dit hangt volledig af van het type bloedverdunner dat je gebruikt en de naderende bevallingsdatum. Sommige medicijnen moeten enkele dagen voor de geplande bevalling worden gestopt. Volg hierin strikt het advies van jouw behandelend arts op. Zij weten precies wanneer de veiligste stopmomenten zijn.
Is wandelen na de bevalling echt belangrijk om een stolsel te voorkomen?
Ja, absoluut. Het risico op stolsels blijft na de bevalling nog enkele weken verhoogd. Vroegtijdig opstaan en bewegen na de bevalling, zodra het medisch verantwoord is, is essentieel om de bloedcirculatie weer op gang te helpen en zo de kans op een postnatale longembolie te verkleinen.
