Lieve aanstaande ouder,
De reis van zwangerschap is een tijd vol verwondering, maar soms ook met vragen. Je kijkt uit naar die kleine wonder, maar tegelijkertijd wil je er alles aan doen om jouw baby een veilige en gezonde start te geven. Eén onderwerp dat soms voor ongerustheid zorgt, is de aanwezigheid van streptokokken. Het klinkt misschien wat medisch, maar wees gerust: met de juiste kennis neem je de controle in handen. Samen duiken we in de wereld van streptokokken tijdens de zwangerschap. Je leert wat het precies is, waarom het belangrijk is en hoe je dit op een rustige manier beheert.
Wat zijn streptokokken precies?
Streptokokken zijn bacteriën. Ze leven bij veel mensen, zonder dat ze er last van hebben. Denk hierbij aan de bekende keelontsteking, veroorzaakt door een ander type streptokok. In de context van zwangerschap spreken we vaak over Groep B streptokokken, kortweg GBS.
Het is goed om te weten dat GBS een normale bewoner van het lichaam kan zijn. Deze bacteriën leven vaak in de darmen of de vagina. Bij gezonde, niet-zwangere volwassenen veroorzaakt GBS meestal geen problemen. Dit is anders wanneer je zwanger bent, want dit kan risico’s met zich meebrengen voor de pasgeborene.
Waarom is GBS belangrijk in de zwangerschap?
De focus ligt op de bevalling. Tijdens een vaginale bevalling kan de baby via het geboortekanaal in contact komen met de GBS-bacterie. Dit noemen we verticale transmissie.
Hoewel de meeste baby’s die aan GBS worden blootgesteld, geen problemen ontwikkelen, is er een klein risico op een vroege of late infectie bij de baby. Een vroege infectie treedt meestal op binnen de eerste levensweek. Daarom is het opsporen en behandelen van GBS screening zwangerschap zo belangrijk.
Hoe weet je of je GBS draagt?
Je kunt zelf niet voelen of je GBS bij je draagt. Dit merk je niet aan klachten. Daarom is een test nodig. Dit is een standaardprocedure die je gemoedsrust geeft. Er zijn ook andere infecties waarvoor screening belangrijk kan zijn tijdens de zwangerschap, zoals Toxoplasmose.
VIDEO: HELP MIJN BABY IS TE KLEIN?! Groeiecho | Inleiding | Groeivertraging| Bevalling
Het belang van de GBS-test
Rond de 35 tot 37 weken zwangerschap stelt jouw verloskundige of gynaecoloog vaak een GBS-kweek voor. Dit is een eenvoudige, pijnloze test.
Hoe verloopt de GBS-kweek procedure?
- Je neemt een uitstrijkje. Dit gebeurt meestal in de vagina en soms ook in de anus.
- De verpleegkundige of verloskundige stuurt dit monster naar een laboratorium.
- Na een paar dagen weet je of de GBS-bacterie aanwezig is.
Als de test positief is, betekent dit dat je drager bent. Dit is geen reden tot paniek. Het geeft je zorgteam de kans om preventieve maatregelen te nemen. Het is een stukje extra zorg voor jouw kleintje.
Wat gebeurt er bij een positieve test?
Als uit de test blijkt dat je GBS-positief bent, past jouw zorgplan zich aan. Het doel is om de kans op overdracht naar de baby tijdens de bevalling zo klein mogelijk te maken. Dit doen we door antibiotica toe te dienen.
Behandeling tijdens de bevalling
Je krijgt intraveneuze antibiotica zodra de bevalling start. Dit gebeurt via een infuus. Het is cruciaal dat je de antibiotica op tijd krijgt. Meestal geldt dat je minstens vier uur voor de geboorte de eerste dosis moet hebben gehad.
De antibiotica doodt de bacteriën in je lichaam, waardoor de hoeveelheid bacteriën die de baby kan tegenkomen tijdens de passage door het geboortekanaal sterk vermindert.
Belangrijk om te weten: de antibiotica geneest je niet van het dragen van de bacterie. De bacterie blijft aanwezig. Het is puur een maatregel voor tijdens de bevalling.
Wat als je een geplande keizersnede hebt?
Dit is een veelgestelde vraag. Als je een geplande keizersnede ondergaat, dus nog voordat de bevalling is begonnen en je vliezen nog niet gebroken zijn, is het antibioticabeleid anders. Omdat de baby dan niet door het geboortekanaal gaat, is de kans op overdracht veel kleiner.
Bij een geplande keizersnede krijg je de antibiotica meestal pas kort voor de ingreep. Overleg dit altijd goed met je gynaecoloog. Zij bepalen het precieze schema voor antibiotica bij GBS-positieve zwangere vrouwen.
Als je geen test hebt gedaan of je vliezen zijn gebroken
Soms is er geen tijd voor een test, of je kiest ervoor deze niet te laten doen. Ook als je vliezen breken voordat de weeën beginnen, verandert het protocol.
Als je vliezen breken en je bent GBS-positief (of je weet het niet), dan telt de tijd. Lange tijd tussen breken van de vliezen en de geboorte verhoogt het risico op infectie voor de baby.
In dit scenario geeft men vaak preventief antibiotica zodra de vliezen breken en je in actieve bevalling bent. De bevalling wordt dan nauwlettend gevolgd. Jouw zorgteam plant de bevalling soms wat sneller in, afhankelijk van jouw situatie.
Lees meer hier
Ontdek meer over Streptokokken tijdens de zwangerschap: oorzaken en risico’s door deze uitgekozen links.
GBS en thuis bevallen
Als je GBS-positief bent en je wenst thuis te bevallen, is een goede voorbereiding essentieel. Je verloskundige zal dit nauwkeurig met je bespreken. Vaak geldt de afspraak dat bij een positieve GBS-kweek de bevalling in het ziekenhuis plaatsvindt. Dit garandeert dat de antibiotica tijdig en efficiënt gegeven kan worden via een infuus.
Je wilt de beste start voor je kind, en soms betekent dat een verandering van plan voor de geboorte. De expertise van het ziekenhuis is dan de beste keuze. Houd er rekening mee dat onvoorziene omstandigheden, zoals het Norovirus tijdens de zwangerschap, een ziekenhuisbevalling noodzakelijk kunnen maken.
GBS bij de pasgeborene: hoe herken je dit?
Hoewel preventie de kans op problemen sterk verkleint, is het goed om alert te zijn op signalen bij je baby na de geboorte. Dit geldt zowel bij bekende GBS-dragers als bij onbekende gevallen.
Let op deze alarmsignalen in de eerste weken:
- Ernstige sufheid of ongewone prikkelbaarheid.
- Moeite met drinken of weigeren te drinken.
- Koorts (een rectale temperatuur boven 38 graden Celsius).
- Lusteloosheid of afwijkende ademhaling.
Als je je zorgen maakt over de gezondheid van jouw pasgeboren baby, wacht dan niet. Neem direct contact op met de kraamzorg of de huisarts. Snelle herkenning en behandeling van een GBS-infectie bij pasgeborenen is cruciaal.
Tips voor een rustige omgang met GBS-status
Het dragen van GBS klinkt spannender dan het vaak is. Met de juiste medische ondersteuning is de kans op complicaties zeer klein. Hier zijn wat tips om deze periode met vertrouwen tegemoet te zien:
- Communiceer open: Zorg ervoor dat iedereen die bij jouw bevalling betrokken is, weet van je GBS-status. Dit is informatie voor het hele team.
- Begrijp het protocol: Vraag jouw zorgverlener om het beleid rondom GBS duidelijk uit te leggen. Hoe verloopt de screening en behandeling van GBS in jouw regio?
- Blijf kalm: Onthoud dat de overgrote meerderheid van de GBS-positieve moeders gezonde baby’s ter wereld brengt, dankzij de preventieve antibiotica.
Jouw lichaam bereidt zich voor op een prachtige gebeurtenis. Door proactief te zijn over onderwerpen als GBS, zorg je goed voor je eigen gezondheid en die van je kindje.
Veelgestelde vragen over streptokokken en zwangerschap
Moet ik mij verplicht laten testen op GBS?
Nee, de GBS-kweek is een aanbod. Het is een advies gebaseerd op wetenschappelijke inzichten om de baby te beschermen. Je hebt altijd het recht om dit advies op te volgen of af te slaan.
Is GBS hetzelfde als een SOA?
Nee, Groep B streptokokken is geen seksueel overdraagbare aandoening (SOA). Het is een veelvoorkomende bacterie die in het lichaam leeft en vaak geen klachten geeft.
Wat gebeurt er als ik GBS-positief ben en mijn vliezen breken thuis?
Neem direct contact op met je verloskundige. Zij bepalen de vervolgstappen. Vaak is er een indicatie om naar het ziekenhuis te gaan voor monitoring en om tijdig antibiotica te starten zodra de weeën beginnen.
Krijgt mijn baby na de geboorte ook antibiotica?
Nee, de baby krijgt alleen antibiotica als er direct na de geboorte tekenen van een infectie zijn. De antibiotica die jij tijdens de bevalling krijgt, is bedoeld ter bescherming van de baby.
