Gefeliciteerd met jouw zwangerschap! Dit is een bijzondere tijd, vol verwachting en misschien ook wel met een paar onzekerheden. Je lichaam verandert, en je denkt vast veel na over hoe je de beste start geeft aan jouw kleintje. Tijdens deze reis kom je allerlei termen tegen die nieuw voor je zijn. Eén zo’n term die soms opduikt, is de GBS bacterie tijdens zwangerschap. Het klinkt misschien wat medisch en ingewikkeld, maar we gaan samen kijken wat dit precies inhoudt en waarom het belangrijk is om hierover geïnformeerd te zijn. Jouw rust en goede voorbereiding staan centraal.
Wat is de GBS bacterie?
GBS staat voor Groep B Streptococcus. Dit is een type bacterie dat bij veel gezonde mensen van nature in het lichaam voorkomt. Je vindt deze bacterie vaak in de darmen of de vagina. Het is belangrijk om te weten dat de aanwezigheid van GBS niet betekent dat je ziek bent of dat er iets mis is met jouw hygiëne. Bij de meeste mensen veroorzaakt deze bacterie helemaal geen problemen.
Maar waarom horen we er dan over in relatie tot zwangerschap? De reden is simpel: deze bacterie kan, in zeldzame gevallen, worden overgedragen op de baby tijdens de bevalling. Dit is waar de aandachtspunten liggen, en daarom is het belangrijk dat je hier iets over leest. We nemen de tijd om de feiten helder uiteen te zetten.
Is GBS gevaarlijk voor mij als zwangere?
Voor jou, als zwangere vrouw, is de GBS bacterie meestal ongevaarlijk. Je lichaam is gewend aan de aanwezigheid ervan. Er zijn geen typische klachten die je ervaart als je deze bacterie bij je draagt. Het is puur een aandachtspunt bij de geboorte van jouw baby.
De focus ligt dus op het beschermen van jouw neonaat. Jouw verloskundige of gynaecoloog houdt dit nauwlettend in de gaten. Ze willen voorkomen dat de baby via het geboortekanaal in aanraking komt met een hoge concentratie van deze bacterie. Een vroege infectie na de geboorte, hoewel zeldzaam, kan ernstige gevolgen hebben voor een pasgeborene. Wil je meer weten over de risico’s, lees dan over Norovirus tijdens de zwangerschap.
Hoe weet ik of ik GBS bij me draag?
Je kunt zelf niet voelen of je de GBS bacterie draagt. Daarom is testen een belangrijk onderdeel van de zorg rondom zwangerschap en bevalling. Dit heet het GBS-screenen.
Wanneer vindt het GBS-onderzoek plaats?
In Nederland is het GBS-screenen niet altijd standaard voor iedereen, maar er zijn duidelijke richtlijnen wanneer dit wel wordt aangeraden. Meestal wordt het onderzoek rond de 35 tot 37 weken zwangerschap uitgevoerd. Dit is het perfecte moment, omdat het een goed beeld geeft van de situatie rond de bevalling.
Het onderzoek is heel eenvoudig en pijnloos. Denk hierbij aan een uitstrijkje, vergelijkbaar met een uitstrijkje voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. De verpleegkundige of verloskundige neemt een monster van de vaginale en soms ook de rectale opening. Dit monster gaat naar het laboratorium om te kijken of de GBS bacterie aanwezig is.
VIDEO: HELP MIJN BABY IS TE KLEIN?! Groeiecho | Inleiding | Groeivertraging| Bevalling
Wat betekenen de testresultaten?
De resultaten zijn duidelijk: je bent wel drager of je bent geen drager. Het is belangrijk om deze uitslag te onthouden voor het moment van de bevalling. Dit beïnvloedt namelijk het beleid dat men volgt om jouw baby te beschermen.
Wat gebeurt er bij een positieve GBS-test?
Als blijkt dat je GBS-positief bent, betekent dit dat je preventieve maatregelen neemt. Dit is geen reden tot paniek, maar een plan van aanpak. Jouw zorgverleners stellen een plan op om de kans op overdracht naar de baby te minimaliseren. De meest effectieve manier om dit te doen, is door antibiotica toe te dienen tijdens de bevalling.
De rol van antibiotica tijdens de bevalling
Als je GBS-positief bent getest, krijg je vaak tijdens de bevalling via een infuus antibiotica toegediend. Het doel hiervan is om de hoeveelheid bacteriën in het geboortekanaal sterk te verminderen voordat de baby passeert. De antibiotica start meestal zodra de bevalling echt begonnen is, of zodra jouw vliezen gebroken zijn.
Dit proces is zeer effectief. Dit proces is specifiek relevant om de overdracht van listeria tijdens de zwangerschap te voorkomen. Het vermindert de kans dat de baby geïnfecteerd raakt aanzienlijk. De antibiotica zelf beschadigen de baby niet. Het is een tijdelijke maatregel, specifiek gericht op die cruciale uren rond de geboorte.
Interessante links
Verken deze relevante bronnen om je kennis over Gbs bacterie in zwangerschap: oorzaken en risico’s uit te breiden.
Wat als mijn vliezen vroeg breken?
Dit is een veelvoorkomend punt van zorg. Als je GBS-positief bent en je vliezen breken voordat de bevalling is gestart, moet je dit direct melden bij je verloskundige of het ziekenhuis. Vaak adviseert men dan om sneller naar het ziekenhuis te komen. Dit komt omdat de barrière tussen jou en de baby wegvalt en de tijd dat de baby onbeschermd is toeneemt. Bij een positieve test en gebroken vliezen kan de start van de antibiotische behandeling vervroegd worden.
Wanneer krijg je antibiotica zonder te testen?
Soms is er geen testuitslag beschikbaar op het moment van bevallen. In dat geval zijn er specifieke situaties waarin je toch preventief antibiotica krijgt. Dit gebeurt wanneer er een verhoogd risico is op een GBS-infectie bij de baby, ook zonder een positieve testuitslag. Denk hierbij aan situaties zoals:
- Als je eerder een kind hebt gehad met een ernstige GBS-infectie.
- Als je koorts krijgt tijdens de bevalling (38.0 graden Celsius of hoger).
- Als de bevalling erg vroeg start (voor 37 weken zwangerschap) en je GBS-status onbekend is.
- Als je urine een hoge concentratie GBS toonde tijdens de zwangerschap.
Jouw medisch dossier geeft hierover duidelijkheid. Bespreek dit vooraf met je zorgverlener, zodat je precies weet wat er van je verwacht wordt als de bevalling onverwacht snel komt.
Wat betekent GBS voor de periode na de geboorte?
Na de geboorte is het belangrijk om alert te zijn op de signalen van een eventuele infectie bij je pasgeborene. Hoewel de antibiotica de kans hierop sterk verkleinen, is waakzaamheid geboden. Een GBS-infectie kan zich uiten in de eerste dagen of weken na de geboorte.
Let op de volgende tekenen bij jouw baby:
- Slecht drinken of weinig energie.
- Onverklaarbare koorts of juist een te lage temperatuur.
- Erg suf of juist ontroostbaar huilen.
- Moeite met ademhalen (bijvoorbeeld kreunen of snel ademen).
Neem bij twijfel altijd direct contact op met het consultatiebureau of de huisarts. Het is beter om een keer te veel gebeld te hebben dan een keer te weinig. Je kent jouw baby het beste en jouw intuïtie is een waardevolle raadgever.
Jouw rol en voorbereiding
Het managen van informatie rondom de GBS bacterie en bevalling kan soms overweldigend zijn. Onthoud dat de zorgprotocollen er zijn om jou en jouw baby te ondersteunen. Jouw taak is om goed geïnformeerd te zijn en open te communiceren met je verloskundige of gynaecoloog.
Zorg dat je weet:
- Of je GBS getest bent en wat de uitslag is.
- Wat het plan is als je positief bent.
- Wie je moet bellen bij gebroken vliezen.
Door deze stappen te nemen, neem je de controle over de informatie en kun je je richten op het genieten van de laatste weken van je zwangerschap. Dit is een natuurlijk proces, en met de juiste begeleiding geef je jouw kindje de allerbeste start.
Veelgestelde vragen over de GBS bacterie en zwangerschap
Hieronder vind je antwoorden op enkele vragen die vaak gesteld worden over dit onderwerp.
Is GBS een seksueel overdraagbare aandoening?
Nee, de GBS bacterie is geen seksueel overdraagbare aandoening (soa). Het is een bacterie die van nature in het lichaam voorkomt, net als veel andere bacteriën die je meedraagt zonder dat je het merkt.
Moet ik mijn partner informeren over mijn GBS-status?
Ja, het is goed om je partner te informeren. Hoewel de behandeling zich richt op de baby tijdens de geboorte, is het belangrijk dat jullie samen het zorgplan begrijpen en weten wat jullie moeten doen bij gebroken vliezen of de start van de bevalling.
Kan de GBS-bacterie verdwijnen als ik positief testte?
Ja, de bacterie kan soms tijdelijk aanwezig zijn en later weer verdwijnen. Daarom wordt het GBS-onderzoek ook laat in de zwangerschap gedaan. Als je positief testte, krijg je de preventieve antibiotica tijdens de bevalling. Een eerdere positieve test garandeert niet dat je het op het moment van bevallen nog steeds hebt, maar men neemt liever het zekere voor het onzekere bij de bevalling.
